THX Surround EX – Trzeci kanał surround w domowym kinie!
Wraz z premierą Gwiezdnych Wojen: Mrocznego widma (1999r.) Dolby Laboratories pokazało światu swój najnowszy kinowy format dźwięku – Dolby Digital Surround EX. Po raz pierwszy w historii kinowego dźwięku pojawił się dodatkowy, trzeci kanał surround umieszczony centralnie za widownią.
THX Lucasfilm nie pozostało w tyle i szybko przygotowało domową wersję tego formatu, nadając jej nazwę THX Surround EX. Od tej pory posiadacze certyfikowanych systemów THX Ultra mogą w domowym zaciszu cieszyć się prawdziwym dźwiękiem 7.1.
Jak to właściwie działa?
THX Surround EX wymaga konfiguracji 7.1. Oznacza to trzy klasyczne głośniki frontowe (lewy, centralny, prawy), dwa głośniki surround umieszczone dokładnie po bokach miejsca odsłuchowego (w pozycji 90°) oraz dwa dodatkowe głośniki umieszczone bezpośrednio za słuchaczem.
Te dwa tylne głośniki pracują razem jako centralny kanał surround. Odtwarzają one dokładnie ten sam sygnał monofoniczny – podobnie jak tylny kanał w starym, dobrym Dolby Pro Logic. Dzięki temu z dwóch istniejących kanałów surround (SL i SR) zostaje „wydobyty” dodatkowy, trzeci kanał surround.
Sygnał z odtwarzacza DVD (zakodowany w Dolby Digital 5.1) trafia do procesora THX. W trybie THX Surround EX procesor rozdziela kanały surround, tworzy z nich dodatkowy centralny kanał tylny i odpowiednio dopasowuje całe brzmienie zgodnie z rygorystycznymi standardami THX (w tym Re-EQ, Bass Management i precyzyjne opóźnienia).
Pełna kompatybilność
Największą zaletą Dolby Digital Surround EX jest to, że jest w 100% kompatybilne ze wszystkimi dotychczasowymi odtwarzaczami i dekoderami Dolby Digital. Centralny kanał surround jest matrycowo zakodowany w lewym i prawym kanale surround – dokładnie tak samo, jak kiedyś w systemie Dolby Surround.
Dlatego zwykły dekoder Dolby Digital odtwarza taką ścieżkę bez problemu jako standardowe 5.1. THX świadomie nie nazywa tego nowym formatem, lecz rozszerzeniem istniejącego Dolby Digital 5.1. Na płytach DVD ze ścieżką Surround EX znajduje się specjalny cyfrowy znacznik, który pozwala certyfikowanym procesorom THX automatycznie rozpoznać format i włączyć odpowiedni tryb.
Sprytny sposób na tani Surround EX
A teraz najlepsza wiadomość dla wszystkich, którzy nie mają jeszcze drogiego procesora THX Ultra…
Okazuje się, że coś bardzo zbliżonego do THX Surround EX można uzyskać znacznie taniej! Wystarczy połączyć amplituner z dekoderem Dolby Digital ze starym, dobrym dekoderem lub amplitunerem Dolby Pro Logic.
Jak to zrobić w praktyce?
- Amplituner Dolby Digital podłączamy normalnie do trzech głośników frontowych (L/C/R). Głośników surround do niego nie podłączamy.
- Z wyjść Line Out kanałów Surround Left i Surround Right wyprowadzamy sygnał na wejścia Line In (lewe i prawe) amplitunera Dolby Pro Logic.
- Do wzmacniacza Pro Logic podłączamy trzy głośniki surround do jego wyjść przednich (L/C/R). Będą one teraz pełniły rolę lewego surroundu, centralnego surroundu i prawego surroundu.
- Na dekoderze Pro Logic ustawiamy tryb Dolby 3 (lub Dolby 3 Stereo).
Efekt? Uzyskujemy trzeci, centralny kanał surround – oczywiście bez automatycznego wykrywania flagi i pełnego przetwarzania THX, ale zaskakująco dobrze działający. Różnica w stosunku do prawdziwego THX Surround EX nie jest dramatyczna, szczególnie jeśli nie mamy bardzo drogiego sprzętu.
Podsumowanie
THX Surround EX to kolejny krok w stronę prawdziwego kinowego dźwięku w domu. Dzięki niemu możemy wreszcie cieszyć się w salonie tym, co jeszcze niedawno było zarezerwowane tylko dla najlepszych kin.
Czy warto inwestować w certyfikowany sprzęt THX Ultra? Zdecydowanie tak, jeśli zależy nam na najwyższej możliwej jakości i pełnej automatyce. A dla tych, którzy chcą spróbować Surround EX „na tanio” – stary Pro Logic wciąż ma swoje zastosowanie!
Powodzenia i dobrej zabawy z nowym, jeszcze bardziej otaczającym dźwiękiem!
